KGG en TenneT presenteren pakket maatregelen voor sneller uitbreiden hoogspanningsnet

Het Ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) en TenneT komen met een breed pakket aan maatregelen om de uitbreiding van het hoogspanningsnet te versnellen.

Meer netcapaciteit realiseren
Grote maatschappelijke opbrengst

Het Ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) komt in samenwerking met TenneT met een breed pakket aan maatregelen om de uitbreiding van het hoogspanningsnet te versnellen. Met deze maatregelen wordt sneller meer netcapaciteit gerealiseerd en netcongestie aangepakt. Hoe sneller het hoogspanningsnet kan worden uitgebreid, hoe hoger de maatschappelijke opbrengst, die kan oplopen tot 30 miljard euro per jaar. 

Samen doorpakken
Tijdswinst boeken bij projecten

Vraag naar en aanbod van elektriciteit stijgen sneller dan het huidige net aankan. Hierdoor ontstaat in steeds meer regio’s netcongestie – een tekort aan transportcapaciteit – wat impact heeft op de ambities van Nederland op het gebied van woningbouw, economische groei, bedrijvigheid en mobiliteit. 

“Met dit pakket kunnen we jaren tijdswinst boeken bij onze projecten voor uitbreiding van het net, die nu nog een doorlooptijd hebben van 8 tot 12 jaar. In het optimale geval kunnen we straks met zo’n 40 tot 50 procent versnellen”, zegt Manon van Beek, CEO van TenneT.  “Dat is goed nieuws voor de Nederlandse economie en samenleving, want er staan veel bedrijven en woningbouwprojecten te wachten op een aansluiting.” 

Verkorten van de doorlooptijde
Onderdelen van het versnellingspakket

Het doel van dit pakket is de doorlooptijden van projecten te verkorten, door zowel de voorbereidings- als de uitvoeringsfase te versnellen. Het versnellingspakket bestaat uit verschillende onderdelen:  

1. Sneller duidelijkheid over bevoegd gezag 
Besluitvorming over welke overheid verantwoordelijk is als bevoegd gezag duurt nu tot 18 maanden. In de nieuwe aanpak wordt sneller vastgesteld welk bestuursniveau (vaker provincie of Rijk) het bevoegd gezag wordt. Dit sluit beter aan bij de schaal en complexiteit van TenneT-projecten. Deze aanpak start dit jaar met een groep urgente projecten die wordt geselecteerd via het Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (MIEK). Het Klimaatfonds maakt uitbreiding van deze aanpak naar 25 extra projecten mogelijk, met ondersteuning van een versterkte expertpool (€ 22,5 miljoen). 

2. Aanpassing van wet- en regelgeving 
 Om juridische knelpunten weg te nemen, wordt wetgeving in meerdere fasen aangepast. In de eerste fase wordt eerder gestart met werkzaamheden via een gedoogplicht, worden beroepsprocedures versneld en worden vereenvoudigde procedures voor grote projecten ingevoerd. Daarna komen er uitzonderingen op vergunningsplichten en worden eisen voor onderzoek versoepeld. Tijdelijke infrastructuur en uitbreidingen van bestaande stations worden sneller vergund. Beleidsmatig komt er meer ondersteuning voor decentrale overheden en snellere locatiekeuzes.  

3. Gebiedsinvesteringen voor leefomgeving en natuur 
 Om de lokale impact van grootschalige netprojecten te verzachten, komt vanuit de rijksoverheid 197 miljoen euro beschikbaar voor gebiedsinvesteringen in de leefomgeving en natuur. Deze gelden worden ingezet buiten de gebieden die al profiteren van het programma Netten op Zee. De samenwerking met lokale overheden is hierin cruciaal. 

4. Optimalisatie interne werkwijze TenneT 
TenneT past zijn interne processen aan om projecten sneller te starten en uit te voeren. Onderzoeken worden parallel uitgevoerd, standaardontwerpen worden toegepast en er komt meer durf in besluitvorming zonder concessies aan veiligheid. Dit levert aanzienlijke tijdswinst op – tot 16 maanden – en versnelt aanbesteding en realisatie. 

Planning en vervolg
Volledige impact vanaf 2028

Hoewel sommige maatregelen langer duren, omdat het gaat om wijzigingen in de wet, wordt al per direct gestart met een versnelde projectenaanpak. Dit is noodzakelijk om netcongestie te bestrijden, woningbouw en elektrificatie niet te vertragen, en de energietransitie zo goed mogelijk te faciliteren. Hoewel de maatregelen die KGG en TenneT hebben afgesproken, zijn gericht op het hoogspanningsnet, wordt bij de uitwerking ook gekeken naar mogelijkheden voor inzet op de midden- en laagspanningsnetten. Op dit moment analyseren de regionale netbeheerders de kansen van deze maatregelen voor een versnelde uitbouw van het regionale elektriciteitsnet en welke aanvullende maatregelen hiervoor nodig zijn.  

TenneT en het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) gaan, samen met provincies en gemeenten, de komende maanden aan de slag om uit TenneT’s circa 100 prioritaire projecten een specifieke selectie van circa 25 projecten aan te wijzen waarop het Rijk meer regie gaat nemen. Het gaat daarbij om projecten die een directe bijdrage leveren aan het verminderen van netcongestie.  

Lees meer over het versnellingspakket

Wil je op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen rondom het versnellingspakket?