Restruimte op het hoogspanningsnet toegewezen aan geïnteresseerde partijen

We hebben ruim 9 gigawatt ‘restruimte’ op het hoogspanningsnet toegewezen aan geïnteresseerde partijen door toepassing van tijdsduurgebonden transportrecht (TDTR).

Nieuwe contractvorm

Afgelopen april kondigden we aan dat we een nieuwe, flexibele contractvorm konden gaan aanbieden: TDTR – tijdsduurgebonden transportcapaciteit. Een belangrijke stap in het beter benutten van het bestaande elektriciteitsnet. Want de energietransitie vraagt niet alleen om nieuwe infrastructuur, maar ook om slimme oplossingen die inspelen op de dynamiek van vraag en aanbod. 

Grootschalige batterijparken grootste afnemer

Het gaat in totaal om 57 bedrijven die rechtstreeks op het hoogspanningsnet zijn aangesloten en flexibel met hun elektricteitsverbruik kunnen omgaan, zoals batterijparken, elektrolysers en e-boilers. Tegelijkertijd hebben we onze wachtlijst opgeschoond, waardoor 143 niet-levensvatbare aanvragen zijn komen te vervallen en we klanten met realistische aanvragen beter kunnen helpen.

Maximale capaciteit bereikt

Vrijwel overal in Nederland heeft het elektriciteitsnet tijdens de spits de maximale capaciteit bereikt en ‘zit het net tijdens piekmomenten vol‘. Waar dit het geval is komen partijen die een nieuwe of zwaardere aansluiting aanvragen, op de wachtlijst. Als onderdeel van het Landelijk Actieprogramma Netcongestie ontwikkelen netbeheerders, toezichthouder, het ministerie en marktpartijen nieuwe contractvormen die de ruimte op het net buiten de spits, de zogenaamde restruimte, beschikbaar maken voor geïnteresseerden. Flexibele contractvormen, zoals het nieuwe tijdsduurgebonden transportrecht, vormen een stuk van de puzzel om dit te realiseren. 

Flexibel energieverbruik

Tijdsduurgebonden transportrechten (TDTR) geven partijen die zijn aangesloten op het hoogspanningsnet recht op transport gedurende een vastgesteld aantal uren per jaar, minimaal 85% van de tijd. Dit kan zowel betrekking hebben op de afname als op de invoeding van elektriciteit. Tijdens de overige 15% van de tijd kan TenneT, bijvoorbeeld bij verwachte piekbelasting, een (gedeeltelijke) beperking opleggen op het transport. Deze beperkingen worden minimaal één dag van tevoren met de klant gedeeld. 

TDTR is daarom met name interessant voor bedrijven die flexibel kunnen omgaan met hun energieverbruik, zoals exploitanten van batterijsystemen, de procesindustrie en organisaties met eigen noodvoorzieningen. Door een combinatie van TDTR en slim inspelen op tijdsafhankelijke tarieven, kunnen flexibele netgebruikers naar verwachting tot 65% besparen op de nettarieven.

First come, first served

We hebben de beschikbare restruimte op het net toegewezen aan 57 bedrijven. 
Het merendeel van deze partijen bestaat uit grootschalige batterijparken, maar ook elektrolysers en industriële boilers hebben een TDTR-contract ontvangen. Bij de toewijzing van de capaciteit is rekening gehouden met maatschappelijke prioriteiten en het ‘first come, first served’-principe. Inmiddels is met 26 klanten een contract afgesloten. Met de overige partijen zijn we nog in gesprek om tot een overeenkomst te komen. Afhankelijk van de keuzes die deze partijen maken, kan er mogelijk nog capaciteit vrijkomen voor organisaties die daarachter op de interesselijst staan. 

Meer interesse dan ruimte

Ondanks de aanzienlijke hoeveelheid vermogen die we met TDTR beschikbaar stellen voor klanten op de wachtlijst, is de belangstelling voor deze nieuwe contractvorm groter dan het aanbod. 
In totaal hebben partijen voor meer dan 70 gigawatt aan TDTR-contracten aangevraagd, terwijl er momenteel slechts 9,1 gigawatt beschikbaar is. Dat is een enorme hoeveelheid – zelfs aanzienlijk meer dan de huidige piekvraag naar elektriciteit in Nederland, die ongeveer 19 gigawatt bedraagt. Naar verwachting zal deze piekvraag in 2030 oplopen tot circa 27 gigawatt. 

Het aansluiten van 70 gigawatt aan flexibel vermogen overstijgt dan ook ruimschoots wat volgens ons economisch haalbaar is binnen het elektriciteitsnet. Voor grootschalige batterijen schatten we de economisch verantwoorde capaciteit in 2030 op tussen de 5 en 7 gigawatt.  

Opschoning wachtlijst

Om efficiënter te kunnen werken en onze klanten beter van dienst te zijn, hebben we de afgelopen periode onze wachtlijsten opgeschoond. Samen met klanten die een nieuwe of zwaardere aansluiting op het hoogspanningsnet hebben aangevraagd, is gekeken naar de realiteitswaarde van hun verzoeken. Hierdoor staan er nu minder unieke aanvragen – handdoekjesleggers – op de wachtlijst. 

Een voorbeeld: een batterijpartij had vijf aanvragen ingediend. Na toewijzing van TDTR is één aanvraag gehonoreerd, waarna de overige vier zijn ingetrokken. Ook zijn er partijen afgevallen waarvan de businesscase onvoldoende haalbaar bleek, of die geen perspectief meer zagen nadat zij geen TDTR-ruimte toegewezen kregen. 

Dankzij deze opschoonactie zijn 143 niet-levensvatbare aanvragen van de wachtlijst verwijderd. Dit komt neer op in totaal 37 GW aan afname en 76 GW aan invoeding. Het resultaat: meer overzicht, minder onzekerheid en een gerichtere inzet van middelen. 

De opgeschoonde wachtlijst bestaat nu uit: 

• 212 partijen die samen 38 GW willen afnemen, en
• 161 partijen die in totaal 34 GW willen terugleveren aan het hoogspanningsnet.